SPIS WEDŁUG TYTUŁÓW POLSKICH

0-9  A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  Q  R  S   U  V  W  X  Y  Z  Ż  Ź


ODWIECZNY WRÓG

TYTUŁ
ORYGINAL
NY:
Phantoms

AUTOR:
 Dean R. Koontz

TŁUMACZENIE:
Paweł Korombel

WYDANIE
ŚWIATOWE:

1983

WYDANIE
POLSKIE:

Prószyński i S-ka, 2002

ILOŚĆ STRON:
388 stron

PLUSY:
+ Drobiazgowość przedstawionej rzeczywistości…
+ Tempo akcji…
+ Pomysłowe połączenie wcześniejszej twórczości autora…
+ Wielogatunkowość i plastyczność powieści

MINUSY:
- Zbyt tendencyjne a zarazem komercyjne zakończenie…
- Drobne elementy niespójności (przyczyna – skutek)

Dean R. Koontz, amerykański pisarz, oryginalny twórca powieści grozy, fantastyki, niesamowitości i tajemnicy. Autor wielkich bestsellerów, stanowiących połączenie kilku popularnych gatunków: thrillera, horroru, sensacji, science fiction, a nawet romansu. Autor ponad 50 powieści, które opublikowano w 38 językach. Na całym świecie sprzedano już około 200 mln egzemplarzy jego dzieł, a każdego roku dochodzi do tej liczby kolejne 17 mln. Jedenaście jego powieści było najlepiej sprzedawanych spośród wszystkich książek wydawanych w miękkiej okładce. Nawet w takich krajach jak Japonia czy Szwecja jego książki były znaczącymi bestsellerami. Wiele z jego powieści doczekało się ekranizacji przez takie znane wytwórnie jak: Warner Brothers, Fox i CBS. Poczynając od publicystycznych, poprzez horrory, szpiegowskie, science fiction poprzestając na erotykach pisanych wraz z żoną Gerdą, romansach, a nawet bajkach dla dzieci czy też komediach. Dean bardziej być może niż jakikolwiek inny pisarz urzeczywistnia w swoim życiu i pracy sprzeczności nim targające, jasne światło i mroczne klimaty współczesnej Ameryki. Bezwzględnie uczciwy, ambitny i chętny do eksperymentowania, odważnie zagłębia się w każdy zakątek swojej psychiki i to właśnie jest ta "artystyczna rzetelność" w jego powieściach. Jej wykorzystanie do ukazania większych problemów socjalnych spowodowało jego ogromną popularność na całym świecie.

Jedną z najpełniej obrazujących styl Koontza jest powieść „Odwieczny Wróg”, której elementy doskonale przeplatają się z poprzednimi jak i przyszłymi utworami jego twórczości. Zaczyna się od obyczajowej sekwencji wstępnej, która przedstawia dwie siostry, które po dłuższej rozłące mają okazję odwiedzić rodzinne miasteczko. Wspólna rozmowa lekko rozstraja czytelnika tylko po to by po chwili zaskoczyć, a mianowicie po przyjeździe do miasteczko zauważają, że życie jak by w mgnieniu oka zamarło. Po wejściu do domu rodziców Jenny zauważa w kuchni rozkładające się ciało gosposi, pokryte dziwną wydzieliną. Podczas poszukiwań kolejnych mieszkańców zauważają, że w mieście panuje przeraźliwa cisza, nie słychać nawet zwierząt po, mimo że wokół roztacza się pasmo gór, szczelnie grodzące dolinę, porośnięte lasami. Wkrótce na miejscu zdarzeń zjawia się wojsko i miejscowa policja, poddając całą okolicę ścisłej kwarantannie. Kobiety jak i przybyłe siły porządkowe nie świadome śmiertelnego niebezpieczeństwa powoli przeczesują okolicę znajdując kolejne zabalsamowane ciała. Wkrótce przerażenie spotęguje odgłos wyjących syren, dzwonienie setek telefonów, przeraźliwa cisza, to dopiero początek apokalipsy, którą zapisze nowy prorok, bowiem obudziło się zło. A pamiętam, że zawsze patrzyliśmy my w niebo wyczekując zagłady, to był błąd, patrzyliśmy w złą stronę… Ciemność o tysiącach twarzy wyłoniła się z mroków podziemi, teraz zginą wszyscy. Uwierz w pierwotne zło, które było przed nami i które będzie po nas wiecznie…

Dean R. Koontz w „Odwiecznym Wrogu” wszelkie możliwe sekwencje gatunkowe ukazując podsumowanie dotychczasowej twórczości, jest to jedna z niewielu powieści autora, w której pojawia się wszelka dotychczas wykorzystywana tematyka, poruszana wcześniej przez pisarza. Jak sam twierdzi, jest powieść kończąca pewien etap twórczości, dzięki czemu czytelnik ma okazje po raz ostatni doświadczyć Koontza, jako autora nietuzinkowego, przystępnego oraz płynnego w przekazie. Pisarz w subtelny sposób połączył turpistyczną wizję wydarzeń z subtelnym a zarazem stonowanym napięciem, które narasta wraz z rozwojem fabuły. Niesamowity klimat tworzony jest za pomocą manipulacji słownej oraz płynności językowej, która wynika z poprzednich wydań literackich tego autora. Warto zwrócić uwagę na brak zahamowań, które pisarz ujmuje w rozważaniach na losem człowieka w obliczu zagłady. Są one dokładną analizą zachowań interferencyjnych bohaterów powieści, których zróżnicowanie wpływa pozytywnie na jakość dzieła. Całość podzielona na kilka widocznych etapów, które sprawiają wrażenie jak by autor pracował nad powieścią kilkanaście lat, jednak jest to tylko złudzenie zrodzone z różnorodnego zastosowania stylów literackich oraz tematyki dosyć zawiłej i pełnej zwrotów akcji. Temat powieści może wydawać się wtórny, jednak już po kilkunastu stronach czytelnik zostaje zaskoczony nagłym, drastycznym opisem, który wciąż się rozwija. Dzięki użyciu onomatopei oraz oksymoronu autor przeinacza rzeczywistość na potrzeby chwili, w jakiej trwają wydarzenia, tworząc liczne sprzeczności oraz niedopowiedzenia, które po chwili zostają po raz kolejny rozwiązane, ten zabieg służy doskonałej manipulacji mentalnością czytelnika, dzięki czemu odczuwamy uczucie niepewności i lęku przy wydarzeniach, które po chwili okazują się małoistotne dla całokształtu. Nie obeszło się jednak bez zbyt naciąganych opisów oraz zakończenia, które nieco odbiega od całości, tworząc lekki niedosyt lub rozczarowanie. Dla niektórych czytelników, którzy mieli okazje już wcześniej zetknąć się z twórczością Deana R. Koontza jest szablonowość postaci, miedzy innymi żeńskich, które przeistaczają się z bezradnych w pełne siły kobiety, zdolne do stawienia czoła każdemu niebezpieczeństwu. Jako ciekawostkę mogę podać, iż w każdym utworze pojawia się pies, jest to ulubiony motyw zwierzęcy pisarza. Powieść została zekranizowana w 1998r, przy gwiazdorskiej obsadzie, znanej z dużego ekranu pod tym samym tytułem, jednak zachowane zostało główne założenie pierwowzoru oraz postacie. Film dorównuje tempu akcji, jednak więcej w nim komizmu aniżeli grozy. Warto jednak wspomnieć, iż dla czytelników bardziej leniwych będzie skuteczną zachętą do sięgnięcia po twórczość Deana R. Koontza, w szczególności po „Odwiecznego Wroga”.
 

KRÓTKIE ZESTAWIENIE:
OGÓLNA OCENA KSIĄŻKI: 9 / 10  ;  OCENA KSIĄŻKI JAKO HORROR: 9,5 / 10
 OCENA KSIĄŻKI OD STRONY LITERACKIEJ: 8,5 / 10

AUTOR RECENZJI: REQUIEM