SPIS WEDŁUG TYTUŁÓW POLSKICH


0-9  A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  Q  R  S   U  V  W  X  Y  Z  Ż  Ź

POZA SEZONEM

 

"Tyle o sobie wiemy, ile nas sprawdzono"
(W. Szymborska)

"Człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach"
(G.Herling-Grudziński)

Legenda amerykańskiego horroru, pisarz nazwany przez samego Stephena Kinga "najbardziej przerażającym facetem w Ameryce," Jack Ketchum wreszcie w Polsce! Po trzydziestu latach (!) od premiery, do rąk polskiego czytelnika trafia debiutancka, i swego czasu kontrowersyjna, powieść tego autora pt. Poza sezonem (i chwała za to Papierowemu Księżycowi!).

Fabuła jest przyjemnie nieskomplikowana. Sześć osób chce wypocząć z dala od zgiełku cywilizacji w wynajętym domku w lesie stanu Maine. Dobrowolna izolacja okaże się ich największym błędem. Nie wynika on jednak z głupoty, lecz czystej niewiedzy. Kto bowiem spodziewałby się natknąć na dzikich kanibali z najbardziej cywilizowanym kraju świata?

Do części bohaterów nie zdążymy się przyzwyczaić, znikną tak szybko, jak się pojawili, a ich zejście będzie znacznie bardziej spektakularne od pojawienia się. Czytając Poza sezonem można odnieść wrażenie, że postaci są tylko marionetkami mającymi odegrać pewną rolę, w tym wypadku pokazać strach przed potworną śmiercią i wynikającą z niego wolę przetrwania. Wolę, która nie zna współczucia czy kompromisów. Szczegóły dotyczące życia zawodowego czy uczuciowego bohaterów są ledwie zarysowane. Nie to jest tu ważne. Liczy się wola  przeżycia rzezi, której ofiarami stali się w zasadzie czysto przypadkowo. Ich miejsce mógłby zająć dosłownie każdy.

Książka napisana jest językiem sprawnym i barwnym. Jack Ketchum nie szczędzi czytelnikowi okropnych szczegółów, makabry, opisów przemocy, także seksualnej. Po mocnym wprowadzeniu - nocna ucieczka samotnej kobiety przed dziećmi - czytelnik ma krótką chwilę na zapoznanie się z bohaterami. Będąc już wyposażonym w wiedzę o naturze miejsca, do którego udaje się szóstka straceńców, dostaje się pod wpływ nastroju grozy i trwa w zawieszeniu aż do rozpoczęcia "akcji właściwej". To dobry moment na obstawienie kto przeżyje. Dalej mamy przede wszystkim jatkę oglądaną chłodnym okiem narratora, który stan psychiczny bohaterów opisuje raczej z punktu widzenia biologii i behawioryzmu niż psychoanalizy. Bohaterowie stale doświadczają przede wszystkim strachu przed torturami i śmiercią, w przypadku kobiet także przed gwałtem. Strach ten chwilami ustępuje euforii z powodu pokonania wroga - mieszczuchy nie zamierzają się poddać. Nie wiedzą, że odsiecz już idzie. Nie wszyscy jej doczekają...

Jack Ketchum postawił swoich bohaterów w sytuacji ekstremalnej. W rzeczywistości okoliczności, w których trzeba zabić małe dziecko, by przeżyć, praktycznie nie zachodzą. W codziennych sytuacjach złamanie tego tabu jest nie do pomyślenia i w oczach społeczeństwa zasługuje na najwyższą karę i potępienie. Warunki, w jakich znaleźli się bohaterowie Ketchuma, zarówno szóstka wczasowiczów, jak i idący im z pomocą policjanci, normalne ani zwyczajne nie są, wobec czego nie powinny podlegać tej samej moralnej ocenie.

Książki Jacka Ketchuma cechuje naturalistyczne, bezkompromisowe przedstawianie przemocy, brutalności i okrucieństwa. W przypadku Poza sezonem mamy jednak poczucie "większego uzasadnienia" poczynań kanibali, którzy zatrzymali się na poziomie rozwoju gdzieś pomiędzy małpą a nienauczonym norm moralnych, podążającym za instynktem dzieckiem. Ich zachowanie jest w tym kontekście zrozumiałe i przez to mniej szokujące od postępowania Ruth i jej dzieci z Dziewczyny z sąsiedztwa, innej powieści Ketchuma. Z obu utworów można jednak odczytać to samo ważne przesłanie - każdy człowiek w sprzyjających okolicznościach może stać się mordercą albo ofiarą.

AUTOR RECENZJI: KAROLINA GÓRSKA

 
   




 

.: TYTUŁ ORYGINALNY :.
Off Season

.: AUTOR :.
Jack Ketchum

.: TŁUMACZENIE :.
Marcin Wróbel

.: WYDANIE ŚWIATOWE :.
1980

.: WYDANIE POLSKIE :.
Papierowy Księżyc
2010

.: ILOŚĆ STRON :.
213

:: KSIĄŻKĘ DOSTARCZYŁO ::

 

KRÓTKIE ZESTAWIENIE:

OGÓLNA OCENA KSIĄŻKI:
10 / 10 

OCENA KSIĄŻKI JAKO HORROR:
10 / 10

OCENA KSIĄŻKI OD STRONY LITERACKIEJ:
10 / 10

PLUSY:
+ konstrukcja fabuły
+ sposób ukazywania postaci
+ uniwersalność przekazu
+ odważne obrazy przemocy
+ przystępny język
+ realistyczne, mocne zakończenie

MINUSY:
- brak